X
تبلیغات
رایتل

روایات اهل سنت درباره امامان دوازده گانه(ع)

اخبار و روایات عامه در باره ائمه دوازده‏گانه علیهم السّلام‏
اگر کسى روایت و خبرى را نقل کرد و به صحت او معترف شد و صدورش را تصدیق کرد ولى شخص دیگرى با اصل حدیث موافقت نمود و در مضمون تشکیک کرد، بدیهى است در اینجا اختلاف از نظر دلالت و معنى است، و الا هر دو در صحت روایت اتفاق دارند، زیرا اگر آن حدیث باطل و مخدوش بود تواتر در نقل آن موردى نداشت، و منکرین این گونه روایات داعى بر نقل آن را نداشتند.
البته پیداست که نقل این گونه اخبار بر علیه مخالفین است، و آنان میبایست طبق عرف و نظریه خودشان این گونه روایات را که مورد احتجاج شیعه است رد کنند، و لیکن چون صدور این اخبار از معدن وحى و تنزیل ثابت شده و براى آنها معارضى در بین نیست لذا محدثین عامه اگر چه از نظر مضمون با علماى امامیه اختلاف دارند این احادیث را نقل کرده‏اند.
پس بنا بر این چون اخبار وارده در باره ائمه اثنا عشر علیهم السّلام از طرف گروهى از
                        زندگانى چهارده معصوم علیهم السلام، متن، ص: 503
علماى عامه وارد شده و با سندهاى محکم در کتب و مسانید ثابت گردیده است، لذا صحت صدور این گونه روایات مسلم بوده و باید این اخبار مورد بحث را قطعى الصدور دانست، و اینک چند روایت را که بزرگان اصحاب حدیث در این موضوع با سلسله نقل کرده‏اند ذیلا بیان مى‏شود: 1- سعد بن ابى وقاص گوید: براى جابر بن سمره نوشتم از اخبارى که از حضرت رسول صلى اللَّه علیه و آله شنیده‏اى برایم ذکر کن، جابر براى من نوشت که روز جمعه هنگام شب که اسلمى را رجم میکردند از پیغمبر شنیدم میفرمود: دین من تا روز قیامت پابرجا خواهد بود، دوازده نفر از قریش خلیفه شما خواهند شد و پس از این دروغ‏گویانى بیرون میگردند، و من از آن جناب شنیدم فرمود: من روز قیامت مانند علمى در کنار حوض خواهم بود و مردم بوسیله من راه به حوض خواهند یافت (این روایت را مسلم در صحیح خود از ابى بکر بن ابى شیبه و قتیبة بن سعید روایت میکند.) 2- عامر بن سعد از ابن سمره عدوى درخواست کرد از روایاتى که از حضرت رسول صلى اللَّه علیه و آله شنیده‏اید براى من ذکر کنید، ابن سمره نوشت از پیغمبر شنیدم میفرمود:
دین همواره ثابت خواهد ماند و خداوند دوازده نفر خلیفه از قریش بیرون خواهد آورد، پس از این دروغ‏گویانى که اکنون در مقابل من نشسته‏اند خروج خواهند کرد، و من در کنار حوض کوثر خواهم ایستاد و مردم توسط من راهنمائى خواهند گردید. 3- جابر بن سمره گوید: از حضرت رسول صلى اللَّه علیه و آله شنیدم فرمود: بعد از من دوازده امیر خواهند آمد، بعد از این پیغمبر جمله‏اى بر زبان راندند که من او را نفهمیدم از مردم پرسیدم آنها گمان میکردند که حضرت فرمود: این امراى دوازده‏گانه از قریش میباشند (این دو روایت را مسلم در صحیح خود نقل کرده است) 4- جابر بن سمره گوید: به اتفاق پدرم خدمت حضرت رسول صلى اللَّه علیه و آله رسیدیم حضرت به من فرمود: این دین منقضى نخواهد شد- یا نخواهد گذشت- تا آنگاه که دوازده نفر خلیفه در میان شما ظاهر گردند، بعد از این پیغمبر مطلبى فرمودند که من‏
                        زندگانى چهارده معصوم علیهم السلام، متن، ص: 504
او را نشنیدم، سپس از حاضرین پرسیدم گفتند: حضرت رسول فرمود: همه این خلفاء از قریش خواهند بود. 5- جابر بن سمره گوید: از حضرت رسول صلى اللَّه علیه و آله شنیدم میفرمود: کسى که دنبال این دین برود ضرر و زیان نخواهد دید تا آنگاه که دوازده نفر خلیفه که همه آنها از قریش هستند بیرون خواهند شد. 6- عون بن ابى حجیفه از پدرش روایت میکند که حضرت رسول صلى اللَّه علیه و آله فرمود: امور افراد امتم همواره در خیر و خوشى و صلاح خواهد بود تا آنگاه که دوازده نفر خلیفه که از قریش هستند ظاهر گردند.
شیخ مفید ابو عبد اللَّه محمّد بن محمّد بن النعمان اخبار و روایات ذیل را در کتاب خود ذکر کرده است. 7- مسروق گوید: مادر نزد عبد اللَّه بن مسعود بودیم، که مردى از وى پرسید آیا پیغمبر شما نگفت که بعد از وى چند خلیفه خواهند آمد، عبد اللَّه گفت: چرا فرموده است، و لیکن کسى تا کنون این موضوع را از من نپرسیده است و تو هم که جوان هستى از این مطالب اطلاع ندارى، من از حضرت رسول صلى اللَّه علیه و آله شنیدم فرمود: بعد از من خلفاء به اندازه نقباى بنى اسرائیل و حضرت موسى خواهند بود، و اینان دوازده نفرند که همگان از قریش میباشند.
این روایت از طرق متعددى رسیده و لیکن در یکى از طرق مطالب زائدى دارد که: مسروق گفت: ما در نزد عبد اللَّه نشسته بودیم و او به ما قرآن تعلیم میکرد، در این هنگام مردى بوى گفت: یا ابا عبد الرحمن شما از پیغمبر نپرسیدید که بعد از وى چند خلیفه خواهند آمد؟ عبد اللَّه گفت: از هنگامى که از عراق وارد شده‏ام کسى این موضوع را از من نپرسیده است، ما از حضرت رسول پرسیدیم فرمودند: خلفاء من دوازده نفرند مانند نقباء بنى اسرائیل. 8- انس بن مالک گوید: حضرت رسول صلى اللَّه علیه و آله فرمود: این دین همواره پا بر جا خواهد بود تا آنگاه که دوازده نفر از قریش ظاهر گردند، و هر گاه اینان بروند
                        زندگانى چهارده معصوم علیهم السلام، متن، ص: 505
زمین اهلش را فرو خواهد برد- تا آخر حدیث. 9- جابر بن سمره گوید: از حضرت رسول صلى اللَّه علیه و آله شنیدم فرمود: پس از من دوازده نفر خلیفه که از قریش هستند بیرون خواهند شد، پرسیدند پس از آنها چه خواهد شد؟ فرمود: بعد از این دوران نفث و نفاث خواهد آمد. 10- جابر بن سمره از حضرت رسول صلى اللَّه علیه و آله روایت کرده که آن جناب فرمود:
مسلمانان همواره منصور خواهند بود تا آنگاه که به دوازده خلیفه متوجه شوند، در این هنگام گفتگو زیاد شد و من گفتار پیغمبر را نفهمیدم، پس از این پرسیدم گفتند:
حضرت فرمود: این خلفاى دوازده‏گانه از قریش خواهند بود. 11- ابو حجیفه از پدرش روایت کرده که وى گفت: من در خدمت حضرت رسول صلى اللَّه علیه و آله بودم و عمویم هم در مقابل من بود، پیغمبر فرمود: امور زندگى امت من همواره در خیر و صلاح خواهد بود تا آنگاه که دوازده نفر خلیفه که همه آنها از قریش هستند بیایند. 12- ربیعة بن سیف گوید: ما در نزد شقیق اصبحى بودیم که وى گفت: از عبد اللَّه ابن عمر شنیدم میگفت: از پیغمبر شنیدم میفرمود: پس از من دوازده نفر خلیفه خواهند بود. 13- عبد اللَّه بن عمر به ابو الطفیل گفت: پس از حضرت رسول دوازده خلیفه خواهند آمد و پس از آن دوره نفث و نفاث است. 14- عبایة بن ربعى از ابن عباس روایت کرده که وى گفت: در هنگام وفات پیغمبر از وى پرسیدم اگر شما از دنیا رفتى به که رجوع کنیم؟ پیغمبر اشاره کردند بطرف على بن ابى طالب و فرمودند: وى با حق است و حق هم با او میباشد، بعد از او هم یازده نفر امام خواهند آمد که اطاعت آنان واجب است، همان گونه که اطاعت از من واجب میباشد. 15- ابن مثنى از پدرش روایت میکند که وى گفت: از عائشه پرسیدم چند خلیفه پس از پیغمبر خواهند آمد؟ عائشه گفت: پیغمبر به من خبر دادند که دوازده خلیفه بعد از وى مى‏آیند، گفتم: آنان که هستند؟ عائشه گفت: اسامى آنها را پیغمبر
                        زندگانى چهارده معصوم علیهم السلام، متن، ص: 506
املاء فرموده و اکنون در مکتوبى نزد من محفوظ است، گفتم: پس او را به من نشان دهید، وى از اظهار اسامى آنان امتناع کرد. 16- اسحاق بن سلیمان گوید: پدرم میگفت: یکى از روزها در نزد هارون الرشید بودیم، در مجلس او صحبت مهدى و عدل او به میان آمد و در این مورد گفتگوى زیادى شد، رشید گفت: من خیال میکنم شما پنداشته‏اید پدر من همان مهدى است که اینک از عدل وى گفتگو مى‏شود. 17- ابن عباس روایت میکند که حضرت رسول صلى اللَّه علیه و آله به پدرم عباس گفت:
دوازده نفر از فرزندانم به حکومت و خلافت خواهند رسید، و سپس کارهاى ناراحت‏کننده و امور سختى پیدا خواهد شد، و بعد از این مهدى ظاهر میگردد، این مهدى از فرزندان من میباشد، خداوند امور وى را در یک شب اصلاح خواهد کرد و مقدمات ظهور او را آماده خواهد ساخت، مهدى زمین را از عدل و داد پر خواهد نمود پس از اینکه از ظلم و جور پر شده باشد وى مدتى در زمین زندگى خواهد کرد و بعد از وى دجال پیدا خواهد شد.
اخبار و روایاتى که در بالا ذکر شد مقدارى از اخبار وارده در این باب است که مخالفین در عدد أئمه اثنا عشر علیهم السّلام نقل کرده‏اند، اکنون معلوم شد مخالفین مانند شیعه این روایات را ذکر کرده‏اند و منکر مضمون حدیث نشده‏اند، و این خود دلیل است که خداوند آنان را وادار کرده است تا این گونه روایات را در کتب خود بیاورند، تا حجت براى آنها باشد، و این خود خرق عادت و از امور عادى خارج است و خداوند بدین وسیله مشکلات را آسان میکند و دلها را تغییر میدهد.